ข้ามไปยังเนื้อหา

เอาตัวรอดในที่ทำงาน · อัปเดต ส.ค. 2569

สัญญาจ้าง & ทดลองงาน — อ่านอะไรก่อนเซ็น

คนส่วนใหญ่เซ็นสัญญางานโดยไม่读过 — แต่สัญญาที่เซ็นวันนี้ กระทบเงินและสิทธิของคุณไปอีกหลายปี 8 จุดที่ต้องเช็ค

8 จุดที่ต้องอ่านก่อนเซ็น

1. เงินเดือน + โครงสร้างรายได้

เงินเดือนพื้นฐานเท่าไหร่ อะไรเป็นค่าคอม/ค่าเบี้ยขยัน (ไม่การันตี) — ตัวเลข 'เงินเดือนรวม' ที่โฆษณาอาจรวมค่าคอมที่ไม่ได้จริง

2. โบนัส — เขียนไว้ชัดเจนไหม

"โบนัสตามผลงาน" = ไม่การันตีอะไรเลย — ถามให้ชัด: เกณฑ์ (ผลประกอบการ/ผลงานส่วนตัว), จำนวนเดือนโดยประมาณ, จ่ายตอนไหน และขอให้ระบุใน Offer/สัญญา

3. ชั่วโมงงาน / OT

เวลาทำงานจริงกี่โมงถึงกี่โมง OT คิดยังไง (กฎหมาย: OT วันธรรมดา 1.5 เท่า, วันหยุด 3 เท่า) — 'วัฒนธรรมออฟฟิศทำงานดึก' ที่ไม่จ่าย OT ผิดกฎหมาย

4. วันหยุด/วันลา

กฎหมายขั้นต่ำ: ลาพักร้อน 6 วัน/ปี (ทำงานครบ 1 ปี), ลาป่วยเท่าที่ป่วยจริง (จ่ายเงินเดือน), ลาคลอด 98 วัน — เช็คว่าบริษัทให้มากกว่าขั้นต่ำไหม

5. ระยะแจ้งลาออก

กฎหมายขั้นต่ำ 30 วัน — บางบริษัทกำหนด 60-90 วัน (ตามรอบจ่ายค่าจ้าง) — ยิ่งนาน ยิ่งผูกมัด อ่านให้ชัดก่อนเซ็น โดยเฉพาะถ้าอยากเปลี่ยนงานบ่อย

6. เงื่อนไขทดลองงาน

จำไว้ว่า กฎหมายไม่มีคำว่า 'ทดลองงาน' — สิทธิเท่าลูกจ้างปกติทุกอย่าง รวมถึงค่าชดเชยถ้าถูกเลิกจ้าง (นับจากวันแรกที่ทำงาน ไม่ใช่หลังผ่านทดลอง)

7. NDA / Non-compete

NDA (ห้ามเปิดเผยความลับ) บังคับได้จริง — Non-compete (ห้ามไปทำงานคู่แข่ง) ศาลไทยมักไม่บังคับถ้ากว้างเกินควร/ไม่มีค่าชดเชย แต่อย่าเสี่ยงโดยไม่ปรึกษา

8. ข้อยึดทรัพย์/ค่าเสียหาย

สัญญาเรียก 'ค่าเสียหาย' จากลูกจ้างทำได้จำกัดมาก (เฉพาะละทิ้งหน้าที่โดยไม่มีเหตุ และศาลกำหนดตามจริง) — ข้อความ 'ปรับ 2 เท่าเงินเดือน' หรือ 'ยึดเงินประกัน' ไม่มีผลตามกฎหมาย อย่ากลัวจนไม่กล้าถาม

ก่อนเซ็น: คำถาม 3 ข้อที่ควรถามเสมอ

  • 1. "โครงสร้างเงินเดือนทั้งหมดคิดยังไง และโบนัสมีเกณฑ์อะไรบ้าง?"
  • 2. "ช่วงทดลองงาน ถ้าผลงานไม่ผ่าน มีกระบวนการยังไง และได้สิทธิอะไรบ้าง?"
  • 3. "ระเบียบวินัย/สวัสดิการ (ลาป่วย ลาพักร้อน ทำงานล่วงเวลา) ขอดูเอกสารได้ไหม?"

บริษัทที่ดีจะตอบได้ทุกข้ออย่างโปร่งใส — บริษัทที่เลี่ยงคำตอบ = สัญญาณเตือน

🛟 ถ้าถูกเอาเปรียบจากสัญญา/ถูกเลิกจ้างผิดเงื่อนไข

ปรึกษาฟรี: สำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน (1506) — เรื่องสิทธิแรงงานทุกเรื่อง และจำไว้ว่า: สัญญาที่ขัดกฎหมายคุ้มครองแรงงาน = ข้อนั้นใช้บังคับไม่ได้

🧮 เช็คสิทธิอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

ค่าชดเชยเมื่อถูกเลิกจ้าง— รู้สิทธิก่อนเริ่มงานเลย · ประกันสังคม ม.33— สิทธิที่บริษัทต้องส่งให้

คำถามที่พบบ่อย

ทดลองงานมีสิทธิน้อยกว่าพนักงานประจำไหม?

กฎหมายแรงงานไทยไม่มีคำว่า 'ทดลองงาน' — พนักงานทดลองงานคือลูกจ้างตามกฎหมาย มีสิทธิทุกอย่างเหมือนพนักงานประจำ: ประกันสังคม เงินชดเชยเมื่อถูกเลิกจ้าง (นับอายุงานจริง), วันลา, OT — บริษัทที่ 'ให้ออกระหว่างทดลองโดยไม่จ่ายอะไร' อาจผิดกฎหมาย ถ้าอายุงานครบ 120 วัน

สัญญาจ้างต้องเป็นหนังสือไหม?

กฎหมายรับรองสัญญาจ้างทั้งแบบวาจาและหนังสือ — แต่ควรขอสัญญาเป็นหนังสือเสมอ เพราะเงื่อนไข (เงินเดือน โบนัส โครงสร้าง OT) ที่เป็นลายลักษณ์อักษรเท่านั้นที่พิสูจน์ได้ ถ้าบริษัทไม่ให้สัญญา ให้เก็บเอกสารอย่างใบเสนองาน (Offer letter) ที่เซ็นรับไว้

เซ็น Non-compete แล้วไปทำงานคู่แข่งจะผิดไหม?

Non-compete ในไทยบังคับใช้ได้จำกัดมาก — ศาลแรงงานมักไม่คุ้มครองข้อห้ามที่กว้างเกินควร/ไม่มีค่าตอบแทนชดเชย (โดยเฉพาะพนักงานทั่วไป) แต่ NDA (ห้ามเปิดเผยความลับ) บังคับได้จริง ควรอ่านให้เข้าใจว่าเซ็นอะไร — ถ้าไม่แน่ใจ ปรึกษาแรงงาน 1506 หรือทนาย

สัญญาระบุ 'ห้ามลาออกก่อนครบ 1 ปี ผิดปรับ 2 เท่า' ได้ไหม?

ไม่ได้ — มาตรา 17/6 พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน: สัญญาให้นายจ้างเรียกค่าเสียหายจากลูกจ้างที่ลาออกได้เฉพาะกรณีลูกจ้าง 'ละทิ้งหน้าที่' โดยไม่มีเหตุอันควร และศาลเป็นผู้กำหนดค่าเสียหายตามจริง — ข้อตกลง 'ปรับ 2 เท่าเงินเดือน' ในสัญญาไม่สามารถบังคับได้ตามกฎหมาย