เอาตัวรอดในที่ทำงาน · อัปเดต ส.ค. 2569
ฟรีแลนซ์/รีโหมด: ภาษี + ประกันสังคม + สิทธิ
ฟรีแลนซ์ได้เปรียบเรื่องภาษี (ค่าใช้จ่ายเหมา 60%!) แต่ก็ต้องดูแลสิทธิตัวเอง เพราะไม่มีบริษัทจัดการให้ — 3 เรื่องที่ต้องทำ
1. ภาษี: ค่าใช้จ่ายเหมา 60% = เสียน้อยกว่าที่คิด
| รายได้/ปี | เหลือหลังเหมา 60% | เงินได้สุทธิ | ภาษี/ปี |
|---|---|---|---|
| 300,000 | 120,000 | 60,000 | 0 |
| 600,000 | 240,000 | 180,000 | 1,500 |
| 1,000,000 | 400,000 | 340,000 | 11,500 |
| 1,500,000 | 600,000 | 540,000 | 33,500 |
* รายได้ 40(2) วิชาชีพอิสระ — เหมา 60% (ไม่ต้องเก็บใบเสร็จค่าใช้จ่าย) ยังไม่นับลดหย่อนอื่น (ประกันชีวิต/กองทุน ฯลฯ)
🗓️ กำหนดการยื่นที่ฟรีแลนซ์ลืมบ่อย
ภ.ง.ด.94 (ครึ่งปี) ภายใน 30 ก.ย. — ถ้ารายได้ 40(2) เกิน 60,000/ปี ต้องยื่นแม้ยังไม่ถึงเกณฑ์เสียภาษี · ภ.ง.ด.90 (เต็มปี) ภายใน 31 มี.ค. — ยื่นผ่านเว็บ rd.go.th ได้ฟรี
💰 ทางเลือก: เสียภาษีแบบเหมา 0.5% (สำหรับผู้ประกอบการขนาดเล็ก)
บางกรณีเลือกเสียภาษี 0.5% ของรายได้แทนการคิดแบบขั้นบันได (ตามหลักเกณฑ์สรรพากร) — คำนวณว่าวิธีไหนถูกกว่ากันก่อนเลือก
2. ประกันสังคม มาตรา 40 — เลือกสิทธิได้ 3 แบบ
| ทางเลือก | จ่าย/เดือน | สิทธิที่ได้ |
|---|---|---|
| แบบ 1 | 70 | เจ็บป่วย/อุบัติเหตุ · เสียชีวิต · ชราภาพ |
| แบบ 2 | 100 | แบบ 1 + ทุพพลภาพ |
| แบบ 3 | 300 | ครบทุกสิทธิ + เงินทดแทนขาดรายได้ |
สมัครออนไลน์ที่ sso.go.th — ถ้าเพิ่งลาออกจากงานประจำ อย่าลืมยื่นสิทธิว่างงาน (45% สูงสุด 90 วัน) ก่อน แล้วค่อยสมัคร ม.40/ม.39 ต่อ
3. วางแผนเกษียณเอง (ไม่มีนายจ้างสมทบ = ต้องมีวินัย)
ฟรีแลนซ์ไม่มีกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ — ต้องลงทุนเอง: RMF/SSF/DGTF (ลดหย่อนภาษีได้ 30% ของรายได้ สูงสุด 500,000) + ออม DCA รายเดือน — ดูเป้าหมายเกษียณใน เครื่องวางแผนเกษียณและ วิธีเปิดบัญชีกองทุน
⚠️ กับดักของฟรีแลนซ์มือใหม่
เงินเดือนไม่สม่ำเสมอ → อย่าเอาเดือนที่ดีที่สุดมาคำนวณงบ (ใช้ค่าเฉลี่ย 6-12 เดือน) · กันภาษี 10-20% ของทุกรายได้เข้ากระเป๋า 'ภาษี' แยกไว้ทันทีที่ได้เงิน · และเก็บเงินสำรองฉุกเฉิน 6 เดือน (นานกว่าพนักงานเพราะรายได้ผันผวน)
🧮 เครื่องมือสำหรับฟรีแลนซ์
เป้าหมายการออม— เงินสำรองฉุกเฉิน 6 เดือน · คำนวณภาษี— ดูว่า RMF/SSF ลดหย่อนเท่าไหร่
คำถามที่พบบ่อย
ฟรีแลนซ์ต้องเสียภาษีเท่าไหร่?
รายได้อิสระ (40(2)) หักค่าใช้จ่ายเหมา 60% ได้เลย — ตัวอย่าง: รายได้ 600,000/ปี → เหลือ 240,000 → หักลดหย่อนส่วนตัว 60,000 = เงินได้สุทธิ 180,000 → เสียภาษีแค่ 1,500 บาท/ปี (30,000×5%) เพราะ 150,000 แรกยกเว้น — ฟรีแลนซ์ส่วนใหญ่เสียภาษีน้อยกว่าที่คิด ถ้ายื่นถูกวิธี
ต้องยื่นภาษีตอนไหน? 94 กับ 90 ต่างกันยังไง?
ภ.ง.ด.94 = ภาษีครึ่งปี ยื่นภายใน ก.ย. (รายได้ 40(2)/40(8) ที่เกิน 60,000/ปี ต้องยื่นแม้ยังไม่ถึงเกณฑ์ภาษี) และภ.ง.ด.90 = ยื่นเต็มปีภายใน มี.ค. — ถ้ายื่น 94 ไว้แล้ว นำยอดมาหักใน 90 ได้ ฟรีแลนซ์ที่เพิ่งเริ่มมักลืม 94 แล้วโดนเบี้ยปรับ
ประกันสังคม มาตรา 40 เลือกแบบไหนดี?
มี 3 ทางเลือก: (1) 70 บาท/เดือน — เจ็บป่วย/ตาย/ชราภาพ (2) 100 บาท/เดือน — เพิ่มทุพพลภาพ (3) 300 บาท/เดือน — ครบทุกสิทธิ รวมเงินทดแทนการขาดรายได้ — ถ้าทำอาชีพอิสระ/รีโหมด แนะนำแบบ 300 เพื่อความคุ้มครองครบ อัตราปัจจุบันตรวจสอบกับ สปส. (sso.go.th)
ฟรีแลนซ์มีสิทธิอะไรอีกบ้าง?
ถ้าเคยเป็นพนักงาน (ม.33) แล้วลาออก สมัคร ม.39 ต่อได้ภายใน 6 เดือน (จ่าย ~432/เดือน ได้สิทธิใกล้เคียง ม.33) — และฟรีแลนซ์สามารถลงทุน RMF/SSF/DGTF เพื่อลดหย่อนภาษีได้เหมือนพนักงาน (ตามหลักเกณฑ์ของแต่ละกองทุน) — อย่าลืมวางแผนเกษียณเอง เพราะไม่มีนายจ้างสมทบ